Dejavu Nedir

Herkes hayatının belirli dönemlerinde bu olayı daha önceden yaşamıştım. Sanki burayı daha önceden görmüştüm gibi cümleler mutlaka kurar. Ve bunun ne olduğunu da merak eder. Yaşadığınız bu hissin adı dejavudur. Fransızca da deja (daha önceden) ve voir ( görmek) kelimelerinden oluşan yaşanılan bir olayı daha önceden yaşamışlık veya görülen bir yeri daha önceden görmüş olma duygusu anı daha önceden yaşamışlık haline dejavu adı verilir. Olayı daha önceden yaşamış olan kişiler olayın neden ve nasıl yaşandığını hatırlamazlar. Dejavu bir hastalık değildir. Yapılan araştırmalardan çıkan sonuca göre bu durum beynin işleyişinde küçük bir anormali olmasından kaynaklanmaktadır.Arada sırada yaşanması soru teşkil etmeyebilir ancak sık sık kendini tekrar etmesi normal dışı bir durumdur

DEJAVU KİMLERDE GÖRÜLÜR ?

Şizofreni anksiyete bozukluğu ve depresyon hastalarında sık görüldüğü iddia edilebilir. Ancak yapılan araştırmalara göre dejavunun bu hastalıklarla hiçbir bağlantısı olmadığını ortaya çıkarmıştır. Araştırmaların sonuçlarına göre dejavu en çok epilepsi hastalarında görülen bir durumdur. Bu hastalarda nöbet öncesinde bilinç açıktır işte dejavu tam da bu esnada gerçekleşmektedir. Kişi bu durumdan sebepten dolayı daha ciddi ataklar geçirebilmektedir. Bu nedenle özellikle ergenlik ve çocukluk döneminde sık yaşanıyorsa mutlaka altında yatan sebep araştırılmalıdır. Bu durum yetişkinlerde de yaşanabilir. Ancak yetişkinlerde daha çok strese bağlı olarak ortaya çıkmaktadır.

DEJAVUNUN NEDENLERİ NELERDİR ?

İlk kez 1876 da Fransız fizikçi Emile Boiraç tarafından kullanılan dejavu kavramı bilim literatüründe ise 1928 yılında Edward Titchener’in Bir Psikoloji Kitabı isimli eserinde tanımlanmıştır. Dr Titchener’e göre beyin kesin bir algı üretmeden kısmi algı üretmektedir. Bu kısmi algıda dejavu hissinin yaşanmasına sebep olmaktadır. Dejavunun bilimsel açıklamasına baktığımızda beynin sağ lobu ile sol lobunun milisaniyeden daha küçük bir zaman farkıyla ile çalışması bir taraf diğer taraftan daha önce algıladığı için geç algılayan taraf bu olayı daha önce yaşamış gibi olur.Sinir aksonlarında ki minik bir sapmadan dolayı kaynaklanmaktadır. Yine yapılan araştırmalara göre sık seyahat etmenin dejavuyu tetiklediği de ortaya konmuştur. Zira tanımadığımız yerlerde sanki oraya daha önce gitmişiz duygusu ile böyle bir şey olmadığı için o anıya sahip olmamızın mümkün olmadığı bilgisinden kaynaklanan çatışma potansiyeli daha fazladır.

DEJAVU GELECEĞİ ÖNGÖREBİLME DUYGUSU YARATABİLİR

Yoğun bir dejavu olacakları önceden görme hissi de yaratabilir. Bunun nedeni hafıza sistemimizin geleceği öngörmemize yardımcı olan ve gerekli önlemleri almamızı sağlayan bir işleve de sahip olmasıdır. Böylelikle aynı hataları yeniden yapmamız engellenmiş olur ve gelecek adımı tahmin edebilir hale geliriz. Bazı durumlarda dejavu da beynin birden çok bölgesi devreye girebilir. Bu durumda duygular ve görsel ipuçları etkilenir ve geleceği öngörebilme hissinde daha fazla artış meydana gelir.

DEJAVUNUN KARŞITI JAMEVU

Jamevu dejavunun tam anlamıyla zıttıdır. Bu durum ise birşeyin tanıdık olduğunu bilip ona nedeni belli olmayan bir sebepten dolayı yabancılık hissi oluşmasıyla meydana gelir. Örneğin hergün gördüğünüz yüzlerden birine baktığınızda bu yüz size yabancı gelebilir.O zaman dejavu değil jamevu yaşıyorsunuz demektir. Aynı his bir kelimeyi yazarken birşeyi tanımlarkende meydana gelebilir. Tanıdık bir kelimeyi anlamını yitirebilecek kadar tekrar ettiğinizde bu kelime sizin için sadece bir ses yığını haline gelicek ve yabancılık hissi uyandıracaktır.

Son olarak 2 örnekle hangi durumda dejavu yaşıyorsunuz hangi durum dejavu değil buna bakalım :

DURUM 1

Diyelim ki internette bir hayvan belgeseli izlediniz. Bir maymun ve bir keçi birbirleriyle oyun oynuyordu beraber ilginizi çekti severek izlediniz. Aradan belli bir zaman geçti ve siz bir hayvanat bahçesine ziyarete gittiniz. Hayvanat bahçesinde de bir maymun ve bir keçinin beraber oynadığını gördünüz. Bu görüntüyü daha önce izlemiş olduğunuz belgesele benzettiniz size izlediğiniz o komik belgeseli anımsattı. Benzerlik hissi yaşadınız bu durum dejavu değildir.

DURUM 2

Yine aynı örnek üzerinden gidelim diyelim ki yine bir hayvanat bahçesine ziyarette bulundunuz orada oynayan hayvanları gördünüz. O an sanki o hissi daha önceden yaşamış gibi oldunuz. Sizi normal olmayan çok yoğun bir yaşanmışlık hissi kapladı. Benzerlikten çok daha güçlü bir şey hissettiniz. İşte bu tam anlamıyla bir dejavudur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir