Eksen Eğikliğinin Sonuçları

eksen eğikliği, eksen eğikliği sonuçları

Eksen eğikliği nedir?

Eksen eğikliği en basit tabiriyle dünyamızın dönme ekseni ile yörünge ekseni arasındaki açısıdır. Bu iki açı birbirinden farklı olduğu takdirde bu durum bazı sonuçlar ortaya çıkarmaktadır.

Eksen Eğikliğinin Sonuçları

1-) Mevsimlerin oluşması

eksen eğikliği, eksen eğikliği sonuçları

Dünyamız hem kendi etrafında hem de güneş etrafında dönmektedir. İki dönüşte farklı sonuçlar ortaya çıkarırken mevsimleri oluşturan dünyanın güneş etrafında dönüşüdür. Peki bu noktada eksen eğikliğinin etkisi nedir?

Fotoğrafta da göründüğü üzere eksen eğikliği sebebiyle dünyanın kuzey yarım küresi ile güney yarım küresi arasında güneşe yakınlık anlamında fark vardır. Bundan dolayı da mevsimler ortaya çıkmaktadır. Bu durum sonucunda oluşan özel tarihlere de kısaca değinelim:

  • 21 Haziran: 21 Haziran Kuzey Yarım Küre için (ülkemiz Kuzey Yarım Kürede bulunur) yaz başlangıcı, güney yarım küre için kış başlangıcıdır. Bu tarihte en uzun gündüz yaşanır, gündüzler gecelerden uzundur ancak gündüzler 23 eylüle kadar kısalmaya devam eder. En kısa gölge boyu bu tarihte görülür.
  • 23 Eylül (ekinoks): 21 hazirandan beri dünyanın kısalma süreci devam eder ve 23 Eylül de gündüz ve gece süresi tüm her yerde eşit hale gelir. Bu tarihten sonra geceler daha uzun hale gelir ve uzamaya devam eder.
  • 21 Aralık: En uzun gecenin yaşandığı tarihtir. Bu tarihte 23 eylülden itibaren gelen gecenin uzaması durur ve geceler kısalmaya ve gündüzler uzamaya başlar. En uzun gölge boyu bu tarihte görülür.
  • 21 Mart (ekinoks): Bir diğer ekinoks tarihidir. Bu tarihte de gece gündüz süresi birbirine eşittir. Bu tarihten sonra gündüzler gecelerden daha uzundur ve 21 Haziran’a kadar da uzamaya devam eder.

2. Yıl boyunca gölge boyunun uzunluğu değişir

Gölge boyunu etkileyen faktör güneş ışınlarının geliş açısıdır Güneş ışınları ne kadar yüksek açılar ile gelirde gölge boyu o kadar kısa ne kadar düşük açıyla gelirse o kadar uzun olur. Bu sebepten ötürü en düşük açı 21 Aralık yani kışın gelir ve en kısa gölge boyu oluşur. 21 haziran da ise gölge boyu en kısa olur. Bunhn sebebi de güneş açılarının daha yüksek açılarla gelmesidir.

Not: Türkiye’de gölge boyu hiçbir zaman 0 olmaz gölge boyu yalnızca 90 derecelik açılarla geldiği dönenceler de 0 olur.

3. Dönencelerin oluşması

eksen eğikliği, eksen eğikliği sonuçları

Dönenceler güneş ışıklarının yılda yalnızca 1 kere 90 derecelik açıyla geldiği alanlardır. Bu tarihler ise ekinoks tarihleridir. Kuzey kutbunda yengeç dönencesi, Güney Kutbunda ise oğlak dönencesi bulunmaktadır. Türkiye yengeç dönencesinin kuzeyinde bulunmaktadır. Bunun sonuçları:

  • Türkiye’de gölge boyu hiçbir zaman 0 olmaz
  • Gölge yönü Türkiye’de her zaman kuzeye yönüne doğru düşer
  • Bakı yönü güneydir.
  • Güney yönlü rüzgarlar sıcaklığı artırır, kuzey yönlü rüzgarlar sıcaklığı düşürür.

Eksen eğikliği ve sonuçları bu 3 ana başlık altında incelenebilir. Kısaca eksen eğikliği: mevsimlerin oluşmasında, dönenceler oluşumunda ve gölge boylarının yıl boyunca değişiminde etkilidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir